Trygve Rrp Bnwt 380 Size Projects £ Norse Merino Jacket Large British Saq1aTwPU
Gegevens
Gepubliceerd: 12 mei 2016

Tanneke Schoonheim

messenger cm schoudertas bxhx 35x29x9 bag vrienden Crosby

Je kunt op je tenen staan of op je knieën zitten. Je kunt met beide benen op de grond staan, op grote voet leven of je hielen lichten, allemaal lichaamsdelen waarvan we weten waar ze op ons lichaam zitten. Je kunt ook op je hurken zitten, maar waar zit je dan eigenlijk op? 

Arjan Almekinders - CC BY 2.0

Op je hurken zitten is een houding waarbij je helemaal door je knieën gebogen zit, met beide voeten op de grond en je achterste vlak boven je hielen. Hurken heb je kennelijk alleen als je door je knieën zakt en zo blijft balanceren. Als je gaat liggen of staan, of op een stoel gaat zitten, verdwijnen ze in het niets. Het zijn dus geen lichaamsdelen zoals tenen, hielen of enkels die er altijd zijn, ongeacht de positie waarin je je bevindt.

Dusterjas Amerikaans beige van Patermo rood handgemaakt motief katoen vwBFqZ1xqn

Hukken en hurken

Naast de uitdrukking op je hurken zitten bestaat het werkwoord hurken 'door de knieën buigen'. Dit werkwoord is ontstaan bij een oudere vorm hukken, die hetzelfde betekent. De houding die hierdoor ontstond, kon omschreven worden als zitten hukken of zitten hurkenVintage Urban Navajo Tribal Oversized jassenjas L Retro leder Aztec wwaq6Bp 'gehurkt zitten'. Tot het eind van de negentiende eeuw komen beide varianten naast elkaar voor, daarna leidt hukken een marginaal bestaan en wordt hurken de standaardvorm.

Van zitten hurken naar op je hurken zitten

Een opeenvolging van verschillende werkwoorden is in het Nederlands niet ongewoon, zeker niet in combinatie met werkwoorden als liggen, zitten en lopen (liggen slapen, zitten schrijven, lopen klooienCrosby bxhx bag 35x29x9 messenger schoudertas cm vrienden). Toch lijkt het erop dat in zitten hurken het tweede woord in de loop van de zeventiende eeuw is opgevat als een zelfstandig naamwoord, een (fictief) lichaamsdeel waar je op zat als je hurkte. Zo ontstond de uitdrukking op je hurken zitten, naast de al bestaande combinaties zitten hurken en gehurkt zitten.

Ook in het Scandinavisch

Opvallend is dat ditzelfde zich kennelijk ook in de Scandinavische talen heeft afgespeeld, alleen heeft daar uiteindelijk de variant zonder -r- gewonnen. Hier vinden we namelijk het Deense sidde på hug, het Noorse sitte på huk en het Zweedse sitta på huk. De in de achttiende eeuw nog in het Zweeds aangetroffen variant bag messenger bxhx cm vrienden 35x29x9 schoudertas Crosbysitta på hurken is daar inmiddels helemaal uit de taal verdwenen.

 

  • Stel ook een vraag aan Woordbaak
  • Woordbaak van deze week
  • Terug naar het archief

Waarom noemen we een foto ‘kiekje’? Hoe is het woord ‘hamvraag’ ontstaan? Wat is een ‘spoonerisme’? In de rubriek Woordbaak beantwoorden onze taalkundigen vragen over de betekenis of herkomst van opmerkelijke Nederlandse woorden.

Zakken Bruin De L Porchno Dameskleding Leder Claiborne Suède Liz Jas HRB1qpH
  • Nieuwste Woordbaak
  • Woordbaak gemist? Kijk in het archief!

Heeft u een vraag over de betekenis of de herkomst van een Nederlands woord? Vraag het aan Woordbaak!

 
Cookiebeleid · Privacyverklaring · Colofon · Disclaimer · zwart pauwenveer 44 Formal en Large wit Rood 42 geborduurd vest YEIxw

Op deze website maken wij gebruik van cookies.

Meer informatie